PIECZYWO

Szacuje się, że pieczywo spożywano nawet 10 tysięcy lat temu. Nasi przodkowie wygniatali nasiona traw i z nich przyrządzali rodzaj ciasta na placki, podpłomyki, mace. Już starożytni Egipcjanie, Hebrajczycy, Grecy i Rzymianie wypiekali pieczywo. Dzisiaj nie wyobrażamy sobie naszej diety bez chleba, bułek, rogali, kołaczy, chałek. W Polsce spożywa się około 100 kg pieczywa rocznie na osobę.

Pieczywo wypieka się z ciasta sporządzonego z mąki, wody, soli i różnorodnych dodatków takich jak: mleko, środki spulchniające, przyprawy ziołowe, cukier, substancje zapachowe, pestki dyni, słonecznika, soja, mak, sezam, suszone śliwki.

Obecnie ze względu na kierunek rozwoju przemysłu młynarskiego kraje zachodnie produkują najwięcej pieczywa białego, które niestety nie należy do najzdrowszych. Spożywanie go leży u podstaw nasilania się wielu chorób cywilizacyjnych. Mąka, z której wypieka się białe pieczywo jest pozbawiona większości  wartościowych składników odżywczych.

Za najzdrowsze uznaje się pieczywo razowe (z mąki pszennej i żytniej) zawiera bowiem najwięcej ważnych i cennych składników odżywczych między innymi: błonnik, białko, tłuszcz, sole mineralne, witaminy. Szczególnie poleca się spożywanie pieczywa zawierającego całe ziarna i nasiona roślin oleistych. Niestety ze względu na rozwój przemysłu również ten rodzaj pieczywa poza pozytywnymi aspektami niesie ze sobą zagrożenia. Zwiększone w stosunku do lat poprzednich użycie środków ochrony roślin może powodować pozostawanie niebezpiecznych substancji w  ziarnach zbóż i nasion.

Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem jest spożywanie różnorodnych typów pieczywa.

Ze względu na rodzaje użytej mąki rozróżnia się następujące grupy pieczywa:
- pieczywo żytnie – wypieka się je przede wszystkim z mąki żytniej (ciemnej lub jasnej), wody i soli. Ciasto wyrabia się na zakwasie z niewielkim dodatkiem drożdży i niekiedy mąki pszennej (do 15%). Do tego typu należą: chleb żytni, pumpernikiel;
- pieczywo pszenne – wypieka się z różnych typów mąki pszennej. Wśród pieczywa pszennego wyróżnia się wyroby: zwykłe, wyborowe (zawierające 3-15% cukru i tłuszczu oraz inne dodatki) oraz półcukiernicze (zawierające powyżej 15% cukru i tłuszczu). Do tego typu należą: bułki poznańskie, bagietki francuskie, chleb pszenny, chleb graham, bułki grahamki, chleb pszenny razowy, bułki warszawskie, kajzerki, chleb tostowy, rogale, obwarzanki;
- pieczywo mieszane – jest to pieczywo wyrabiane z mąki pszennej i żytniej na zakwasie z dodatkiem drożdży. Wśród pieczywa mieszanego znajdziemy: chleb sitkowy, wiejski, słonecznikowy,  kaszubski, krakowski, oliwski, mleczny, praski, z soją.

Małym dzieciom poleca się pieczywo typu graham, odradza się natomiast chleby z dodatkiem polepszaczy, środków antypleśniowych, konserwantów.

Pieczywo jest jednym z podstawowych źródeł składników odżywczych i kalorii. Zawiera węglowodany, białka, aminokwasy, tłuszcze, błonnik, potas, fosfor, magnez, wapń, sód, witaminy grupy B, witaminę A oraz E.100 g pieczywa dostarcza około 250 kilokalorii.

Niestety pieczywo nie należy do trwałych produktów spożywczych. Najlepszym sposobem na zatrzymanie jego świeżości i zapobiegnięcie czerstwieniu jest pakowanie go w folię, papier lub zamrażanie.

Najbardziej popularną odmianą pieczywa jest chleb. Współcześnie większość krajów produkuje go z dodatkiem spulchniaczy. Puszysty chleb łatwiej się gryzie i trawi, ale w niektórych regionach (np. Grecja, Turcja, Izrael) wciąż jeszcze spożywa się tradycyjne niespulchniane pieczywo.

We Włoszech najbardziej rozpowszechniony jest chleb ciabatta, w kuchniach środkowoazjatyckich – naan, a na Wyspach Brytyjskich – tostowy.

 

KaPy